Ερώτηση

Καλησπέρα αγαπητέ e-Lawyer!

Έχει τύχει συχνά να με ρωτήσουν για την ηλικία συναίνεσης σε σεξουαλική επαφή και από τριγύρω που το έχω ψάξει κανείς δεν με διαφωτίζει απόλυτα ή ξέρει να με παραπέμψει κάπου. Μήπως θα μπορούσες να εξηγήσεις το νομικό πλαίσιο της χώρας;

Δημήτρης

Απάντηση

Εκεί θα βρούμε το άρθρο 339 («Αποπλάνηση παιδιών»), στο οποίο αναφέρεται ότι «όποιος ενεργεί ασελγή πράξη με πρόσωπο νεότερο από 15 ετών ή το παραπλανά με αποτέλεσμα να ενεργήσει ή να υποστεί τέτοια πράξη τιμωρείται (...)» με κάθειρξη τουλάχιστον 10 ετών αν ο παθών δεν συμπλήρωσε τα 12 έτη, με κάθειρξη μέχρι 10 ετών αν ο ανήλικος συμπλήρωσε τα 12 αλλά όχι τα 14 έτη και με φυλάκιση τουλάχιστον 2 ετών αν ο ανήλικος είχε συμπληρώσει τα 14 έτη. «Όποιος εξωθεί ή παρασύρει ανήλικο, που δεν συμπλήρωσε τα δεκαπέντε έτη, να παρίσταται σε ασελγή μεταξύ άλλων πράξη, έστω και αν δεν συμμετέχει σε αυτήν, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον δύο ετών.» «Οι ασελγείς πράξεις μεταξύ ανηλίκων κάτω των δεκαπέντε ετών δεν τιμωρούνται, εκτός αν η μεταξύ τους διαφορά ηλικίας είναι μεγαλύτερη των τριών ετών, οπότε επιβάλλονται μόνο αναμορφωτικά ή θεραπευτικά μέτρα.»  Και, φυσικά, «αν μεταξύ του υπαιτίου και του παθόντος τελέστηκε γάμος δεν ασκείται ποινική δίωξη». Σύμφωνα λοιπόν με το άρθρο 339, η γενική ηλικία συγκατάθεσης φαίνεται ότι είναι τα 15 έτη.

Όχι, διότι εκτός από την «κανονική» ασέλγεια του άρθρου 339, υπάρχει και η «παρά φύση μεταξύ αρρένων» ασέλγεια του άρθρου 347 του Ποινικού Κώδικα:

1. Η παρά φύση ασέλγεια μεταξύ αρρένων που τελέστηκε: α) με κατάχρηση μιας σχέσης εξάρτησης που στηρίζεται σε οποιαδήποτε υπηρεσία, β) από ενήλικο με αποπλάνηση προσώπου νεότερου από δεκαεπτά ετών ή από κερδοσκοπία τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών.

2. Με την ίδια ποινή τιμωρείται και όποιος ασκεί την ασέλγεια της παρ. 1 κατ' επάγγελμα.

Αυτό το άρθρο λοιπόν μας λέει ότι εφόσον πρόκειται για ανδρικό ομοφυλοφιλικό σεξ δεν μας καλύπτει η γενική συγκατάθεση των δεκαπέντε ετών (άρθρο 339), αλλά θα πρέπει τα άτομα να είναι 17 ετών. Ο νομοθέτης δηλαδή ανέχεται την «παρά φύση» ασέλγεια ανάμεσα με ανήλικο εφόσον πρόκειται για ετερόφυλα άτομα (άρθρο 339), αλλά γίνεται πιο αυστηρός όταν έχει να κάνει με δύο άντρες. Το ενδεχόμενο να πρόκειται για δύο γυναίκες δεν του έχει περάσει από το μυαλό, οπότε σε αυτή την περίπτωση ισχύει και πάλι το άρθρο 339.

Η διάταξη αυτή, όπως και η ποινικοποίηση της ανδρικής πορνείας (άρθρο 347 παρ. 2), αλλά και η ίδια η προσβλητική ορολογία («παρά φύση ασέλγεια») είναι αντίθετη στο Σύνταγμα και τις διεθνείς συμβάσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Την περασμένη εβδομάδα, το Συμβούλιο της Ευρώπης (Επιτροπή Υπουργών) εξέδωσε μια Σύσταση προς τα κράτη μέλη στην οποία αναφέρεται μεταξύ άλλων:

«18. Τα Κράτη μέλη θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι θα καταργηθεί κάθε νομοθεσία που εισάγει διακρίσεις ποινικοποιώντας τις σεξουαλικές πράξεις μεταξύ συναινούντων ομοφύλων ενηλίκων, όπως και κάθε διαφορά όσον αφορά την ηλικία συγκατάθεσης για ομοφυλοφιλικές σεξουαλικές και ετεροφυλοφιλικές σεξουαλικές δραστηριότητες. Θα πρέπει επίσης να λάβουν τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλιστεί ότι η ποινική νομοθεσία που, λόγω της διατύπωσής της, μπορεί να οδηγεί σε διακριτική εφαρμογή, είτε θα καταργηθεί είτε θα αναθεωρηθεί είτε θα εφαρμόζεται κατά τρόπον ώστε να είναι συμβατή με την αρχή της μη-διάκρισης.» [Υπογράμμιση δική μου].

Συνεπώς, η σύμφωνη με το Σύνταγμα ερμηνεία θα επέβαλε σε ένα δικαστήριο να αναγνωρίσει ότι η ηλικία συγκατάθεσης, τόσο για ετερόφυλα όσο και για ομόφυλα πρόσωπα είναι τα 15 χρόνια, εναρμονίζοντας το άρθρο 347 με το άρθρο 339 ΠΚ. Για λόγους ασφάλειας δικαίου, αυτό επιβάλλει την παρέμβαση του νομοθέτη. Ο νόμος, έστω και αντισυνταγματικός, είναι νόμος. Αν τον παραβιάσεις, μόνο ο δικαστής μπορεί να αναγνωρίσει την αντισυνταγματικότητά του και να σε αθωώσει.

Σε σχέση με το πρακτικό ζήτημα του αν κάποιος έχει πει διαφορετική ηλικία από την πραγματική, τότε και πάλι υπάρχει παραβίαση του νόμου. Σε μια τέτοια περίπτωση ο κατηγορούμενος έχει ως άμυνα το επιχείρημα της πλάνης, την οποία μπορεί να ισχυριστεί στο Δικαστήριο, προκειμένου να πείσει ότι ήταν αθώος. Αλλά και πάλι θα πρέπει να περάσει από μια δικαστική διαδικασία μέχρι να δικαιωθεί.

e-lawyer