Ερώτηση:

Καλησπέρα σας. Ονομάζομαι Μάκης και είμαι από την Μακεδονία. Το καλοκαίρι γνώρισα ένα παιδί από την Τουρκία με τον οποίο εδώ και 3 μήνες συγκατοικώ. Το ερώτημα μου είναι το εξής. Εάν παντρευτούμε σε χώρα όπου επιτρέπονται οι γάμοι μπορεί μετά να πάρει άδεια παραμονής στην Ελλάδα ως σύζυγος κάτοικος της ΕΕ; Αν όχι υπάρχει κάποιος άλλος τρόπος; Παρακαλώ βοηθήστε μας.

Aπάντηση:

Πρώτ' απ' όλα, ένας τούρκος πολίτης μπορεί να πάρει κανονικά άδεια παραμονής στην Ελλάδα, εφόσον πληρούνται οι γενικοί όροι που ισχύουν για κάθε αλλοδαπό που έρχεται μεμονωμένα για να παραμείνει στη χώρα. Συνεπώς, επί της ουσίας μάλλον δεν πρόκειται να αντιμετωπίσετε κάποιο πραγματικό πρόβλημα.

Το ερώτημα όμως αφορά τα προνόμια, πέραν των γενικών διατάξεων, που μπορεί να έχει ένας σύζυγος. Το πρόβλημα άπτεται του  γενικότερου προβληματισμού για την εφαρμογή στη χώρα μας της Οδηγίας 2004/38. Σύμφωνα με αυτήν την Οδηγία, σε περίπτωση που ένας υπήκοος χώρας ΕΕ (λ.χ. Ελλάδα) παντρευτεί με άτομο χώρας εκτός ΕΕ (λ.χ. Τουρκία), τότε ο δεύτερος έχει δικαιώματα εισόδου και παραμονής στην χώρα της ΕΕ του πρώτου.

Η Οδηγία έχει ενσωματωθεί στη χώρα μας με προεδρικό διάταγμα, αλλά παραμένει πάντοτε το πρόβλημα ότι η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει γάμους ανάμεσα σε ομόφυλα πρόσωπα. Το θέμα έχει θέσει σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Επιτροπής ο Ευρωβουλευτής κ. Παπαδημούλης για να λάβει την απάντηση από τον αρμόδιο Επίτροπο Μπαρρό ότι το θέμα της αναγνώρισης γάμου ανάμεσα σε ομόφυλα πρόσωπα δεν επιλύεται μέσω της Οδηγίας 2004/38. 

Υπάρχει όμως και μια αισιόδοξη νότα στο βάθος: η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στην έκθεση της 10.12.2008 «Report from the Commission to the European Parliament and the Council on the application of Directive 2004/38/EC on the right of the citizens of the Union and their family members to move and reside freely within the territory of the Member States» αναφέρει ότι θα εξαντλήσει όλα τα θεσμικά μέσα για την εναρμόνιση των νομοθεσιών των κρατών μελών προς την εν λόγω Οδηγία. Η  Έκθεση αναφέρεται στο ζήτημα της  αναγνώρισης της ιδιότητας «μελών οικογένειας» σε ομόφυλα ζευγάρια, δια της αναγνώρισης του θεσμού του συμφώνου συμβίωσης σε δεκατρία (13)  κράτη μέλη. Σύμφωνα με το άρθρο 2 (β) της Οδηγίας, ως «μέλος οικογένειας» αναγνωρίζεται ο (η) σύντροφος με τον (την) οποίο(-α) ο πολίτης της Ένωσης έχει σχέση καταχωρισμένης συμβίωσης, βάσει της νομοθεσίας κράτους μέλους, εφόσον η νομοθεσία του κράτους μέλους υποδοχής αναγνωρίζει τη σχέση καταχωρισμένης συμβίωσης ως ισοδύναμη προς τον γάμο, και σύμφωνα με τους όρους που προβλέπονται στην οικεία νομοθεσία του κράτους μέλους υποδοχής.

Επομένως, αναμένεται ότι το θέμα αυτό θα λυθεί με προσφυγές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εναντίον των χωρών που δεν έχουν ενσωματώσει σωστά την Οδηγία.

Θα είχε ενδιαφέρον πάντως να τεθεί το σχετικό αίτημα στον Συνήγορο του Πολίτη, ο οποίος απέρριψε προσωπικό σχετικό ερώτημα ενδιαφερόμενου (αβάσιμα, κατά τη γνώμη μου ), μόνο και μόνο επειδή δεν παρουσίαζε ένα πρόβλημα όπως το δικό σας, δηλ. ενός πολίτη ΕΕ κι ενός πολίτη τρίτης χώρας. Δηλαδή ο Συνήγορος άφησε να εννοηθεί στο σχετικό έγγραφό του ότι αν του τεθεί το ερώτημα από δύο πρόσωπα που παρουσιάζουν τα δικά σας χαρακτηριστικά, θα το εξετάσει. Μπορείτε να απευθυνθείτε λοιπόν στον Συνήγορο του Πολίτη (πληροφορίες: www.synigoros.gr).